Steengoed


Steengoed bestaat uit kleisoorten die een brandtemperatuur van 1150 tot 1350 graden Celcius doorstaan, waarbij een zekere graad van sintering en verglazing wordt bereikt. Het vormt de overgang tussen aardewerk en porcelein. Het bezit een harde scherf van porcelein, is niet doorschijnend en zelden wit. Bij oxiderend stoken worden scherf en glazuur geel tot bruin; bij reductie blauwgrijs. Het eerste Europese steengoed dateert van rond het jaar 1000. Het werd aanvankelijk geglazuurd met leemglazuur, dat uit kalk- en ijzerhoudend slib bestaat, waaraan loodoxide werd toegevoegd. Het steengoedglazuur bij uitstek werd echter zoutglazuur. Het werd verkregen door tijdens het bakken eenvoudig wat zout in de bakoven te werpen, waardoor soda dampen ontstonden die zich verbonden met het kiezelzuur in de kleimassa. In de 16e eeuw werd het steengoed fijner van uitvoering en werden kobaltblauwe decoratie's aangebracht. Ook verschenen er toen reliëfversieringen uit de drukvorm; ze werden met kleipap bevestigd. Ook werden vaak versieringen met stempels ingedrukt.

Kan Het oudste Europese steengoed is het "Rijnland steengoed". In de omgeving van Siegburg werd in de 11e eeuw de geschikte klei gevonden. Daar kwamen ondermeer de bekende Jakobakannetjes en de Schnellen vandaan. Andere bekende centra in het Rijnland werden Keulen, Frechen, Westerwald en Raeren. In de late 16e eeuw werd Rearen (Zuidelijke Nederlanden) het voornaamste centrum. Aanvankelijk werd daar de lichtgrijze scherf voorzien van dekkend bruin zoutglazuur en blauwe decoratie's. Bekend zijn ook de aldaar (eind 19e eeuw) gemaakte jeneverkruiken. Andere bekende centra uit de Zuidelijke Nederlanden zijn: Namen en Andenne. Het meeste steengoed werd echter geïmporteerd uit het Rijnland of Neurenberg (Hafner kruiken). Op onze site zult u foto's kunnen bekijken van het meest in Nederland voorkomende steengoed.


Siegburg steengoed

Sieburgkan Vetpotje Waterkan
Sieburgkan Jacobakan Drinkbeker
Kan Trechterhals bekertje Baardmankruik
Zalfpotten Sieburgkan Baardmankruik (nep)
Oliekan Schenkkan

Westerwald steengoed

Bierpul Bierkan Bierkan
Pispot Mineraalwaterkruik Westerwaldkan

Raeren, Vreden & Proto steengoed

Oliekruik Steengoedkan Vogelfluitje
Mosterdpotje Oliekruikje

Overigen

Rammelaar Mineraalwater kruik